Rabies ki te koze pa yon viris bal ki gen fòm ki gen fanmi Rhabdoviridae a. Li lakòz yon maladi devwale newolojik ki afekte sèvo a, sa ki lakòz sentòm ki sanble ak menenjit. Yon fwa sentòm yo devlope, maladi a toujou fatal.
Ki sa ki maladi laraj?
Rabies se yon fleo ansyen ki te alantou pou syèk epi li kontinye parèt nan tout mond lan. Maladi a afekte tout mamifè, popilasyon ki pi souvan bèt sovaj, men tou afli chen, chat, ak moun.
Depi 1884 lè Louis Pasteur devlope premye vaksen an, maladi a te evite. Gen kèk zòn tankou Hawaii ak Grann Bretay elimine maladi a lè l sèvi avèk pwotokòl karantèn strik.
Rabi toujou parèt jodi a nan bèt kay oswa moun kòm yon rezilta maladi "spillover" nan bèt nan bwa ak paralèl ensidans la nan maladi laraj nan sa yo rezèvwa feral. Bèt ki pi souvan ki asosye ak maladi a gen ladan yo
- Raccoons nan nòdès Etazini (New York, Connecticut, New Jersey, Maryland, ak gaye)
- Coyotes ak foxes gri nan Texas ak sidwès la
- Fouye nan Alaska
- Skunks nan Kansas
- Baton (jeneralman)
Bèt kay yo pèmèt yo mache nan rejyon sa yo ki nan pi gwo risk pou rankontre yon bèt ki anraje ak malad. Kontinwe, bèt domestik sa yo ki gen gwo risk mete mèt an danje tou.
Ki jan puppies kontra raj?
Enfeksyon mande pou kontak dirèk avèk yon bèt ki enfekte. Transmisyon abityèl la se nan yon mòde ki entwodui saliv enfektye nan blesi an.
Gen, viris la proliferat jiskaske li rive nan nè yo, ki pote enfeksyon an nan kòd la epinyè. Finalman, viris la rive nan sèvo a, kote sentòm yo devlope.
Puppies pèmèt rankontre bèt sovaj deyò. Menm puppies ki te fèmen nan lakou oswa kay la te kapab ekspoze a bèt sovaj "gwo risk", ki gen ladan skunk a, koyote, rena, raccoon, ak baton.
Lè malad, bèt yo pèdi tout laperèz epi yo ka moute desann nan yad gwo ranpa, nan pòt bèt kay, desann chemine, oswa atak litters nan puppies oswa ti chat.
Jwenn bèt la mouri kote bèt kay gen aksè kalifye kòm ekspoze. Menm lè skunk a pa ka fè tès pou maladi a (twò seryezman dekonpoze, oswa twò domaje pou analiz nan sèvo), lwa a egzije pou li trete tankou si anbarab. Sa a paske bèt kay kapab tou ekspoze pa jwe ak kò a mouri oswa vini an kontak ak materyèl ki enfekte.
Siy nan Rabies
Rabies gen twa etap rekonèt nan maladi klinik: 1) enkubasyon, 2) siy nan klinik, ak 3) paralizi ki mete fen nan lanmò. Peryòd enkubasyon - tan ki soti nan ekspoze (mòde) nan devlopman sentòm yo - pran 14 jou a 24 mwa enkubate, ak yon mwayèn de twa a uit semèn pou pifò espès. Soti nan sèvo a, viris la gaye nan lòt tisi, tankou glann yo saliv.
Siy klinik yo modere nan chanjman konpòtman grav. Sentòm yo an premye se yon refi pou manje oswa pou bwè, epi chyen an ap anjeneral chèche solitid. Maladi a Lè sa a, pwogrese nan youn nan de fòm; paralizi oswa bèbè raj, ak maladi kòlè.
Nan fòm nan bèbè, chen aji deprime, vin sansibl nan doulè, epi devlope paralizi nan gòj la ak misk machwè.
Li ka sanble ke yo toufe oswa gen yon bagay kole nan gòj yo menm jan yo saliv ak drool. Bèt kay ak maladi bèbè anjeneral tonbe nan yon koma ak mouri nan twa a dis jou nan siy premye.
Radyo kòlè se prezantasyon an klasik nan sentòm "chen fache". Chen vin trè visye ak vyolan, ak nenpòt bri envit atak. Chen sa yo menen ak mòde nan objè reyèl oswa imajinè e yo ka Roaming pou mil atake anyen nan chemen yo. Yo pèdi tout laperèz nan lènmi natirèl, e souvan chew oswa vale objè comestible tankou wòch oswa bwa. Lanmò fèt kat a sèt jou aprè aparisyon nan siy klinik yo kòm yon rezilta nan paralizi pwogresif.
Siy ak kou nan maladi laraj nan moun yo sanble ak bèt yo, ak enkubasyon chenn nan de semèn a douz mwa. Pa gen okenn gerizon pou maladi laraj.
Yon fwa siy parèt, pousantaj mòtalite a pou bèt la oswa moun se nòmalman 100 pousan.
Dyagnostik
Dyagnostik nan maladi laraj kapab fèt sèlman akonpli pa egzamen mikwoskopik nan tisi nan sèvo soti nan bèt la sispèk; sa a pa ka fè pandan ke bèt la se vivan. Bèt sovaj ki aji sispèk, oswa atak moun oswa bèt kay yo ta dwe etan imedyatman, ak sèvo a egzamine pou prèv nan laraj. Nenpòt bèt kay ki mòde pa yon bèt ki pa ka teste pou maladi a ta dwe konsidere ekspoze nan maladi laraj.
Lwa a ak Rabies
Bèt kay yo dwe pwoteje lè l sèvi avèk yon vaksinasyon laraj pa lalwa leta paske yo vini nan kontak sere sa avèk moun epi yo ka transmèt viris la bay moun lè yo te enfekte pa yon bèt ki anraje. Chak eta te etabli règleman pwòp li yo konsènan ekspozisyon raj sou bèt domestik yo.
Bèt yo te panse yo dwe enfektye sèlman yon ti tan anvan ak pandan tan an yo montre sentòm yo. Se poutèt sa, yon bèt mòde ki kapab transmèt maladi nan moman an nan mòde a pral tipikman devlope siy nan yon peryòd dis jou. Pou rezon sa a, dis jou se peryòd la rekòmande nan karantèn nan ka sa yo.
Risk imen an se tèlman wo lè ou manyen bèt sispèk ke li pi bon ke bèt vivan ki pa vaksinen ekspoze a laraj dwe euthanize ak Lè sa a, teste pou maladi a. Gen kèk lwa lokal oswa leta ki ka pèmèt yon bèt ki ekspoze yo viv anba karantèn sevè pou sis mwa epi, si pa gen okenn siy devlope, pran vaksen anvan yo lage. Rekòmandasyon pou bèt kay aktyèlman sou vaksinasyon maladi ki ekspoze a maladi a gen ladan revokasyon imedyat ak kontwòl sekrè / obsèvasyon pou mwens pase 45 jou.
Evite Rabies
Anpeche ekspoze ak pwoteje chen ou ak tèt ou pa limite itinérance. Kenbe aktyèl vaksen kont maladi l 'tou pwoteje puppy ou soti nan risk pou yo te etanize pou fè tès, si li te janm ekspoze. Nenpòt kontak ak bèt nan bwa aji nan yon konpòtman nòmal, ki gen ladan chat pèdi oswa chat oswa chen, ogmante risk la.
Viris raj la se sansib nan detèjan anpil nan kay la ak savon.
Ou ta dwe ou oswa puppy ou soufri yon mòde, byen lave blesi yo avèk savon ak dlo cho pou touye otan ke posib, epi konsilte yon doktè ak / oswa veterinè imedyatman. Vaksen kont pòs-ekspozisyon ki disponib pou moun se nòmalman 100 pousan efikas lè yo administre nan peryòd dwa tan.